Praca w open space może wyglądać nowocześnie i sprzyjać współpracy, ale dla organizmu bywa środowiskiem pełnym drobnych obciążeń. Rozmowy współpracowników, dźwięki powiadomień, sztuczne światło, ruch w polu widzenia i ciągłe przerywanie skupienia sprawiają, że mózg przez wiele godzin pozostaje w gotowości. Praca w takich warunkach może więc wpływać nie tylko na koncentrację, lecz także na zmęczenie, napięcie mięśniowe czy ogólne samopoczucie. Co właściwie dzieje się z ciałem, gdy przez cały dzień musi filtrować dziesiątki bodźców?

Praca w open space a hałas – dlaczego rozmowy, telefony i biurowy gwar tak szybko męczą?

W biurach typu open space źródłem obciążenia nie jest wyłącznie wysoki poziom hałasu. Duże znaczenie mają również:

• rozmowy współpracowników,
• telefony,
• powiadomienia,
• inne dźwięki, które pojawiają się nieregularnie i niosą konkretną informację.

Mózg automatycznie je wychwytuje, dlatego nawet krótka rozmowa przy sąsiednim stanowisku może odciągać uwagę od wykonywanego zadania. W efekcie pracownik częściej musi wracać do przerwanego toku pracy, co zwiększa obciążenie poznawcze.

Badania dotyczące środowiska open space wskazują, że szczególnie uciążliwa jest zrozumiała mowa innych osób. W analizie obejmującej 21 biur i 883 pracowników wykazano, że rozpraszające rozmowy były istotnym czynnikiem wpływającym na odczuwany dyskomfort akustyczny [1].

Z perspektywy firmy taki hałas może przekładać się nie tylko na niższy komfort pracy, ale także na większe zmęczenie, trudności z utrzymaniem koncentracji i częstsze poczucie przeciążenia pod koniec dnia. Dlatego projektując środowisko pracy, warto traktować akustykę nie jako element estetyczny, lecz jako jeden z czynników wpływających na ergonomię i dobrostan zespołu.

Jak sztuczne oświetlenie wpływa na oczy i koncentrację?

W pracy w open space znaczenie mają również natężenie światła, jego równomierność, dostęp do światła dziennego czy obecność odblasków i olśnienia. Źle zaprojektowane warunki świetlne mogą zwiększać dyskomfort wzrokowy i utrudniać utrzymanie koncentracji, zwłaszcza podczas wielogodzinnej pracy przed monitorem. Z kolei w badaniu przeprowadzonym w środowisku biurowym większy dostęp do światła naturalnego wiązał się z lepszym deklarowanym komfortem wzrokowym, czujnością i satysfakcją pracowników [2].

Światło oddziałuje jednak szerzej niż tylko na narząd wzroku. Jego rolą jest również regulacja rytmu okołodobowego, czyli biologicznego mechanizmu pomagającego organizmowi odróżniać porę aktywności od czasu przeznaczonego na sen. Dlatego ekspozycja na światło w ciągu dnia może mieć znaczenie dla poziomu czujności i odczuwanej senności.

Z perspektywy firmy dobre oświetlenie powinno więc wspierać wykonywanie zadań, nie powodować olśnienia i uwzględniać charakter stanowiska oraz dostęp do światła dziennego. W pracy w open space jest to szczególnie istotne, ponieważ jedno rozwiązanie oświetleniowe obejmuje wiele stanowisk o różnym położeniu względem okien i źródeł światła.

Telefon dzwoni, ktoś przechodzi, Teams mruga – co ciągłe bodźce robią z układem nerwowym?

Uther, Cleveland i Jones wykazali w badaniu EEG, że sygnały związane z komunikacją elektroniczną mogą angażować mimo próby ich ignorowania [3]. W open space nawet drobny bodziec może na moment przerwać tok pracy i zmusić mózg do ponownego wejścia w zadanie. Jeśli takich przerw pojawia się wiele, rośnie koszt poznawczy związany z ciągłym odzyskiwaniem skupienia.

Praca w open space a napięcie karku i barków. Dlaczego stres i przeciążenie bodźcami odczuwa także ciało?

Wielogodzinna praca w open space przy komputerze, ograniczona zmienność pozycji, presja czasu i konieczność reagowania na kolejne bodźce mogą sprzyjać wzrostowi napięcia odczuwanego w okolicy karku, barków i górnej części pleców. Ciało reaguje na intensywny dzień pracy nie tylko zmęczeniem psychicznym – często pojawia się także potrzeba poruszenia się, zmiany pozycji czy rozluźnienia mięśni po kilku godzinach spędzonych przy biurku.

Dlatego ergonomię pracy warto rozumieć szerzej niż tylko jako odpowiednio ustawiony monitor i fotel. Znaczenie mają również regularne przerwy od ekranu, ruch i możliwość chwilowego wyciszenia. Uzupełnieniem takich działań może być masaż biurowy wykonywany bezpośrednio w miejscu pracy. Krótka sesja pozwala pracownikowi oderwać się od obowiązków, zmienić pozycję i skupić na najbardziej obciążonych obszarach, takich jak kark, barki czy górna część pleców.

Masaż biurowy szyi i barków – wymarzona przerwa od pracy dla Twojego zespołu

Źródła:

1. Haapakangas A., Hongisto V., Eerola M. i in., Distraction distance and perceived disturbance by noise-An analysis of 21 open-plan offices, J Acoust Soc Am. 2017, 141(1): 127.
2. Kahaki Z., Jahangiri H., Smith A. i in., Subjective and objective survey of office lighting: effects on alertness, comfort, satisfaction, and safety, Med Lav. 2022, 113(3): e2022024.
3. Uther M., Cleveland M., Jones R., Email Overload? Brain and Behavioral Responses to Common Messaging Alerts Are Heightened for Email Alerts and Are Associated With Job Involvement, Front. Psychol. 2018, 9.